اردبیل در یک نگاه

پيشينه ي تاريخي استان اردبيل

واژه اردبيل نشات گرفته از واژه اوستايي آرتاویل است كه از دو كلمه آرتا ( مقدس ) و ويل ( شهر ) به معني شهر مقدس تشكيل  شده است . به روايت اوستاييان زرتشت - پيامبر ايراني - در كنار رود ارس به دنيا آمد و در اين سرزمين زندگي كرد و كتاب خود را در كوه سبلان اردبيل نوشت و به ترويج دين خود پرداخت.

از زمان های گذشته اردبیل به عنوان شهر دار الارشاد از جایگاه ویژه ای برخوردار بود بطوریکه در دوره صفویه از لحاظ سیاسی و اقتصادی سرآمد شهرهای ایران به شمار می رفت. این شهر در مسیر شاهراه تجاری ایران و اروپا قرار داشت و ابریشم وارده از گیلان از طریق اردبیل به اروپا صادر می شد.



موقعيت جغرافيايي استان

استان اردبيل با مساحتي حدود 17800 كيلو متر مربع حدود 1/1 درصد از كل مساحت كشور را به خود اختصاص داده و بين عرضهاي 27 درجه  شمالي از خط استوا و 30 درجه شرقي از نصف النهار گرينويچ واقع شده است كه از شمال با كشور جمهوري آذربايجان حدود 283 كيلومتر مرز مشترك دارد و از شرق به استان گيلان ، از غرب به استان آذربايجان شرقي و از جنوب به استان زنجان منتهي مي شود. محور اردبيل- آستارا مهمترين خط ارتباطي استان با مركز كشور است.

نقشه استان اردبیل


شهرستانهای استان و جمعیت

استان اردبیل دارای 10 شهرستان شامل اردبیل، بیله سوار، پارس آباد، خلخال، کوثر، گرمی، مشکین شهر، نمین، نیر و سرعین بوده و طبق آخرین تقسیمات کشوری دارای 22 شهر، 25 بخش و 66 دهستان می باشد. و از لحاظ جمعیتی هفدهمین استان کشور است. طبق اولین سرشماری رسمی ایران در سال 1355 جمعیت استان 650742 نفر بوده و در آخرین سرشماری که در سال 1385 صورت گرفت تعداد جمعیت استان 1225348 نفر گزارش شده است که از این تعداد 615935 نفر مرد و 609313 نفر زن می باشد.


آب و هوای استان

استان اردبیل در منطقه کوهستانی واقع شده و دارای اقلیم نیمه خشک سرد می باشد. ویژگی های خاص جغرافیایی و توپوگرافی استان، وجود رشته کوه هایی با ارتفاع بیش از 4000 متر و دشتهای وسیع باعث شده این استان از لحاظ میزان نزولات جوی وضعیت بهتری نسبت به سایر مناطق کشور داشته باشد بطوریکه شاخص بارندگی استان بین 250 تا 600 میلی متر متغیر است.


مذهب، زبان، فرهنگ و هنر و آموزش

دین رسمی مردم استان اسلام و مذهب ایشان شیعه جعفری است  و این استان بدلیل محبت قابل وصف نسبت به اهل بیت زبانزد خاص و عام می باشد. و در گذشته با نام های دارالارشاد، دارالملک، دارالعرفان، دارالامان و شهر مقدس معروف بوده است.

زبان مادری عامه مردم منطقه زبان ترکی آذری است. البته ساکنین برخی از روستاهای نمین و شهرستان خلخال به لهجه تات و تالش سخن می گویند.

مردم آذربایجان که استان اردبیل نیز جزوی از آن به شمار می رود خالق یکی از گنجینه های ادبیات شفاهی ملل خاورمیانه و ایران اند. چنانچه هر جهانگردی که از این خطه دیدن کرده، شیفته ادبیات شفاهی آن شده است و این دیار را سرزمین شعر و هنر نام نهاده اند.

توجه به امر آموزش در کنار فرهنگ و هنر، از وزژگی های بارز مردم استان اردبیل می باشد. به همین خاطر مدارس، دانشگاه ها و حوزه های علمیه و  آموزشگاه های آزاد همه ساله شاهد حضور دانش پژوهان می باشد. علاوه بر دانشگاه محقق اردبیلی که در زمره دانشگاههای مطرح کشور است، دانشگاههای علوم پزشکی، پیام نور، آزاد اسلامی، مدیریت صنعتی، جهاد دانشگاهی، علمی و کاربردی و موسسات غیر انتفاعی  نیز وجود دارند که دانش آموختگان و نخبگان بسیاری تحویل جامعه می دهند.